Hối hận vì không tìm hiểu kỹ khi xây nhà có người già, trẻ nhỏ

Chỉ từ những chi tiết nhỏ trong căn nhà không được chăm chút, mang đến bất tiện thậm chí nguy hiểm cho người lớn tuổi và trẻ em đã tạo ra những phiền toái lớn cho các thành viên trong gia đình, rơi vào tình cảnh để nguyên thì khó ở mà sửa sang thì mất công.

Gia đình anh Nguyễn Văn Nam (Hà Nội) vừa hoàn thiện căn nhà 3 tầng trên diện tích 120m2 cho ba thế hệ cùng sinh sống. Tuy nhiên ngay sau khi dọn vào nhà mới, anh đã nhận ra những thiếu sót trong bản thiết kế khiến ngôi nhà không thể tối ưu không gian dành cho tất cả các thành viên trong gia đình, đặc biệt là bố mẹ anh và hai cô con gái 3 tuổi và 18 tháng. 

Ngôi nhà không có thang máy khiến người lớn tuổi và trẻ em gặp nhiều bất tiện khi di chuyển lên các tầng cao hơn. Phần cầu thang thiết kế “bay lơ lửng” tạo ra cảm giác thoáng cho căn nhà nhưng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ nguy hiểm. Ngôi nhà cũng không quy hoạch các khoảng trống, tạo ra nhiều phiền toái khi sử dụng xe đẩy em bé.

Tình cảnh xây nhà “bỏ thì thương, vương thì tội”

Xây nhà là chuyện trọng đại của cuộc đời mỗi người. Căn nhà thể hiện tinh thần, nguyện vọng, tính cách gia chủ. Tuy nhiên, mỗi căn nhà là tổ ấm của cả một gia đình nên ở khâu thiết kế, ngoài yếu tố thẩm mỹ cần lưu ý đến công năng sử dụng. Nhiều gia chủ đã gặp rắc rối, thậm chí hối hận vì không tính toán kỹ khi xây nhà. Một căn nhà có những chi tiết nhỏ gây bất tiện cho các thành viên đặc biệt trong gia đình như người lớn tuổi, trẻ em khiến cuộc sống của họ gặp nhiều phiền toái. Những điều tưởng chừng như không đáng lưu ý, như các nội thất không được bo tròn, phần gờ tường sắc nhọn,… cũng có thể tạo ra những rắc rối lâu dài.

         Cầu thang có khe hở giữa các bậc lớn và phấn chấn song thưa dễ gây nguy hiểm cho người già và trẻ nhỏ. – Ảnh: Unsplash

Nếu tiếp tục sống trong không gian này, người già và trẻ nhỏ không có được sự thoải mái, thậm chí an toàn cần thiết. Nhưng nếu sửa sang lại, căn nhà có thể bị biến thành “mớ hỗn độn” với các chi tiết chắp vá vì không nằm trong thiết kế ngay từ đầu.

Vì thế khi xây nhà, hoặc sửa sang lại căn hộ chung cư thô, gia chủ cần tính toán kỹ về các không gian dành cho tất cả các thành viên trong gia đình. Đặc biệt với người già và trẻ nhỏ, hai đối tượng cần được ưu tiên và chú ý nhất.

Giải pháp về một căn nhà thân thiện cho người già, trẻ nhỏ

Ưu tiên nhà trên một mặt bằng: Ngôi nhà thân thiện hàng đầu với người lớn tuổi và trẻ em là loại nhà một tầng hoặc chung cư. Những ngôi nhà này không có cầu thang, giúp việc di chuyển trong không gian sống tiện lợi và an toàn hơn. Việc bố trí không gian sống trên một mặt bằng tạo thuận tiện trong sinh hoạt, bố trí nội thất khi vị trí sắp xếp đồ dùng chỉ giới hạn trong tầng, phù hợp với nhu cầu và sở thích của người lớn. Mọi thành viên trong gia đình tập trung trong một tầng nhà giúp tần suất gặp mặt, nói chuyện với nhau cao hơn. Không gian sống này cũng giúp gia đình dễ dàng chia sẻ, chăm sóc nhau, mang đến cảm giác ấm cúng.

Thiết kế thang máy trong nhà: Tùy thuộc vào điều kiện sống, không phải gia đình nào cũng có điều kiện ở trong các căn hộ một tầng hoặc chung cư. Giải pháp lắp đặt thang máy cho nhà phố, nhà thấp tầng, liền kề… mang đến sự tiện nghi trong sinh hoạt, đặc biệt là cho những gia đình cho người lớn tuổi và trẻ em. Ngoài yếu tố về tải trọng, giá thành, vị trí lắp đặt, gia chủ cần xem xét kỹ lưỡng về không gian cabin thang nếu trong nhà có người lớn tuổi sử dụng xe lăn. Thang máy cũng cần vận hành dễ dàng, hệ thống điều khiển dễ hiểu, ít tiếng ồn khi hoạt động để tránh làm ảnh hưởng đến sinh hoạt. Với các gia đình có trẻ em có thể xem xét sử dụng tính năng khóa trẻ em để đảm bảo an toàn. 

         Thang máy trong nhà là một giải pháp kiến trúc cho những gia đình có người lớn tuổi hoặc trẻ nhỏ. Ảnh: Unsplash

Phong cách kiến trúc tối giản, thân thiện: Nhiều kiến trúc sư đưa ra lời khuyên cho các gia đình có người già và trẻ em nên xem xét sử dụng các phòng cách thiết kế tối giản, tạo ra nhiều khoảng không, gần gũi với thiên nhiên như Minimalism, Wabi-sabi.

Nơi sinh hoạt của người lớn tuổi (phòng ngủ, phòng khách) nên được bố trí gần thang máy, sân vườn, lối đi… để giảm thiểu quãng đường di chuyển. Phần hành lang, cửa ra vào rộng hoặc có thể mở rộng khi cần thiết. 

Thiết kế thang bộ tránh làm các dạng thang xoắn, chéo, có bậc hình tam giác, thang chia bậc ở nơi bẻ góc 90 độ, khó để người già và trẻ em bước lên. Cần đảm bảo bậc thang không cao quá 15 cm, bề rộng tối thiểu 26 cm để người lớn tuổi có thể bước đi nhẹ nhàng, an toàn. Không để khe hở giữa các bậc thang cũng như phần lan can để mang đến sự ăn toàn. 

                               Chậu rửa mặt nên cao khoảng 80 – 90 cm giúp người cao tuổi dễ sử dụng. Ảnh: Unsplash

Phòng vệ sinh nên chia thành khu bồn cầu, lavabo và khu tắm ướt giúp dễ thuận tiện sử dụng, giảm nguy cơ trượt ngã khi di chuyển. Chậu rửa mặt cao trong khoảng 80 – 90cm. Bồn cầu ở vị trí cao khoảng 46cm, ưu tiên chọn loại âm tường để thay đổi chiều cao dễ dàng. Gia đình cũng nên cân nhắc chọn bồn cầu điện tử với tính năng tự động nếu người lớn tuổi vẫn tiếp thu được công nghệ. Khu vực này cũng nên lắp đặt tay nắm vịn hoặc tay nắm khẩn cấp. Lưu ý: không lắp cửa mở vào trong cho nhà vệ sinh gây khó khăn, bất tiện trong trường hợp cần phải phá cửa vào phòng khi có tình huống khẩn cấp. Khi cửa mở vào trong, không gian bên trong phòng tắm bị thu hẹp, khó cho người lớn tuổi di chuyển. Sử dụng loại cửa mở ra ngoài hoặc cửa trượt sẽ an toàn, tiện lợi hơn trong việc tháo lắp, sử dụng.

Phòng ngủ nên được thiết kế thêm phòng vệ sinh bên trong để tiện lợi cho việc sử dụng, đặc biệt vào ban đêm. Khi thiết kế phòng ngủ cho hai người lớn tuổi, nên tách thành hai giường riêng biệt thay vì một giường đôi. Nếu một người trằn trọc, thức giấc giữa đêm, người còn lại sẽ không bị ảnh hưởng, ổn định giấc ngủ. 

Không gian sân vườn cũng cần lưu ý đảm bảo an toàn. Sân được làm bằng phẳng, không có chỗ cao, chỗ trũng hay dốc. Có rào chắn kiên cố. Với gia đình có người lớn tuổi hay trẻ nhỏ, cần hạn chế thiết kể bể bơi. Nếu có bể bơi cần luôn được đậy kín khi không sử dụng. Với những căn nhà nhiều tầng, bể bơi nên được sắp xếp ở tầng thượng do đây là nơi người lớn và trẻ em ít lui tới. Cần luôn chú ý khóa kỹ khu vực bể bơi.

                                      Phần sân vườn nên hạn chế bày biện đồ trang trí và chia bậc mấp mô. Ảnh: Unsplash

Sử dụng vật liệu sàn và nội thất thân thiện, an toàn: Chủ nhà cần lưu tâm khi thiết kế nhà thân thiện với người cao tuổi. Phần sàn ưu tiên sàn gỗ, nhựa giả gỗ có đường vân mờ, độ bám chắc, hạn chế dùng những loại gạch bóng có độ trơn cao. Nếu chọn lát đá thì cũng nên chọn các loại đá có đường vân mờ chống trơn trượt. Đặc biệt phần sàn nhà tắm cần chọn loại đá có bề mặt nhám để lát sàn, tăng độ ma sát, giảm trượt chân.

Nên sử dụng các loại sơn chống ẩm, chống mốc, an toàn cho trẻ em, dễ bay mùi, dễ dàng lau chùi để không gian sống luôn sạch, đảm bảo sức khỏe. 

                                                  Sàn gỗ là chất liệu thân thiện cho người già, trẻ nhỏ. – Ảnh: Unsplash

Tối giản nội thất: Hạn chế bày biện quá nhiều đồ đạc trong không gian, chỉ trưng dụng những vật dụng cơ bản và cần thiết. Các đồ gia dụng, nội thất được gắn cố định, hạn chế nguy hiểm cho người lớn tuổi, tầm nhìn hạn chế có thể vấp ngã cũng như trẻ nhỏ hiếu động, dễ leo trèo nghịch ngợm. Khi lựa chọn các món đồ nội thất cũng nên dùng sản phẩm bo tròn cạnh, giảm chấn thương cho mọi thành viên. Ưu tiên những vật liệu làm từ gỗ, mây, nhựa cao cấp và ạn chế những vật liệu cứng như kim loại, đá, bê tông… hay vật liệu dễ vỡ như sứ, thủy tinh… để giảm nguy hiểm đến mức tối đa. 

                                            Nội thất nên ưu tiên sử dụng chất liệu gỗ, được bo tròn các cạnh. – Ảnh: Unsplash

Các món đồ điện cần lựa chọn loại dễ sử dụng, tập trung vào một công năng chính, có chế độ an toàn cho trẻ em. Hệ thống đèn trong gia đình nên lắp đặt hệ thống cảm biến ánh sáng. Đèn sẽ tự động bật – tắt khi người lớn tuổi thức dậy vào ban đêm và di chuyển đến phòng vệ sinh. Hệ thống có giá thành trung bình, lắp đặt dễ dàng, giúp người lớn tuổi quan sát đường đi và sử dụng không gian an toàn hơn.

Ngoài ra, các thiết bị tự động cũng được ứng dụng để giảm bớt việc người lớn tuổi phải thao tác quá nhiều. Ví dụ, gia chủ có thể lắp thêm thùng rác tự động mở khi đưa tay tới gần, thay vì phải đạp chân để mở nắp. Các thiết bị như vòi rửa, bồn cầu cũng nên có chức năng tự động để tăng cường tiện nghi và an toàn.

Quy hoạch trước các không gian để tối ưu cho từng nhóm đối tượng khi sinh hoạt: Không gian phòng khách nên rộng, thoáng, là nơi tập trung hoạt động của cả gia đình. Người lớn tuổi có nơi nghỉ ngơi trong khi trẻ nhỏ có khoảng không chơi đùa. Không gian bếp cũng nên ưu tiên bếp mở, hạn chế sử dụng đảo bếp. Phòng tắm nên đủ diện tích cho hai người để có thể tiện chăm sóc người cao tuổi khi cần thiết.

                                   Phần hành lang cần có độ rộng tối thiểu 90cm để thuận lợi di chuyển. – Ảnh: Unsplash

Chiều cao của lối vào bằng với cốt nền của khu đất, hạn chế nâng nền nhà quá cao so với mặt đường. Khi thiết kế đường dốc phải có lan can để trợ lực, đảm bảo an toàn khi lên xuống. Hành lang hay cầu thang dẫn vào nhà có độ rộng tối thiểu 90cm để đảm bảo mọi người đi lại thuận tiện, kể cả khi dùng xe lăn.  Cầu thang xây ở vị trí ra vào phải có độ dốc thấp và chiếu nghỉ. Cứ 2m hoặc 10 bậc cầu thang phải có một chặng nghỉ ngơi. Đồng thời, màu sắc của bề mặt bậc phải có sự thay đổi để thị giác người lớn tuổi nhận biết được. Chiều cao của các bậc thang không quá 15cm để khoảng bước lên – xuống không bị quá sức hay hẫng.

                                                           Hạn chế xây đảo bếp khiến không gian bị thu hẹp. – Ảnh: Pinterest

Các gia đình có người lớn tuổi hay trẻ nhỏ cũng lưu ý về khoảng cách lưu thông trong nhà cũng như Không gian tiếp cận để có thể dễ dàng sử dụng xe lăn cho người già hoặc xe đẩy cho trẻ nhỏ. Các đồ nội thất bố trí xa nhau, vừa mang đến không gian thoáng cho căn nhà, vừa giúp dễ dàng di chuyển, đảm bảo sự an toàn, thuận tiện.  

Xây dựng một ngôi nhà với nhiều người là việc lớn cả đời, nên cần lưu ý những từng chi tiết nhỏ để tạo ra được một tổ ấm, nơi trú chân bình yên. Mỗi ngôi nhà đều là tổ ấm cho tất cả các thành viên. Từng chi tiết trong nhà cần được chăm chút từ những điều nhỏ nhất để tạo ra cuộc sống tiện nghi cho mọi người, đặc biệt người già và trẻ nhỏ là những người cần được quan tâm chăm sóc nhiều nhất.