JAPANDI – KHI LỐI SỐNG CHẬM Á – ÂU GIAO THOA THÀNH CÁ TÍNH TRONG KIẾN TRÚC

Japandi – một cái tên nghe quen quen mà cũng lạ lạ, chính là phong cách thiết kế nhà cửa tối giản được nhiều người trẻ lựa chọn cho tổ ấm của mình. Nhưng cũng chính vì vừa đề cao tính tối giản, vừa được quá nhiều người hâm mộ, Japandi có thể khiến ngôi nhà của bạn mất đi cá tính riêng và trở thành chốn xa lạ vô hồn.

Dòng thời gian của phương Đông chạm vào hơi ấm của phương Tây

Phong cách kiến trúc Japandi là sự kết hợp hài hòa giữa triết lý thiết kế kiểu Nhật Bản và hơi thở hiện đại kiểu Scandinavi, nhìn chung đều tạo ra sự tối giản, nhẹ nhàng và hiện đại cho tổng thể căn nhà. Cũng không phải ngẫu nhiên mà một triết lý từ phương Đông lại kết hợp ăn ý với một phong cách đặc trưng đúng kiểu Bắc Âu như vậy, bởi cả hai đều có chung cảm giác từ tốn, trầm mặc, nhưng lại chạm được vào tâm hồn của những người trẻ tuổi.

         Phong cách Japandi là giải pháp đưa dấu ấn truyền thống phương Đông vào những căn hộ hiện đại có kiến trúc phương Tây.                                                                                                                  Ảnh: istockphoto

Triết lý thiết kế kiểu Nhật được sử dụng trong Japandi là Wabi-Sabi, là một giá trị quan đặc biệt chú trọng vào sự tĩnh tại, chậm rãi. Triết lý thiết kế Wabi-Sabi không đề cao những điều hoàn hảo, nhân tạo, mà lại tôn vinh những điều tự nhiên và rất có thể sẽ bị phai nhạt theo thời gian, giống như những bộ bàn ghế không được đánh véc-ni mà vẫn để nguyên sắc màu chỗ đậm chỗ nhạt theo thớ gỗ, một chiếc bình hoa không được tạo hình tròn xoe cân đối mà lại có cấu trúc bất đối xứng ngẫu hứng độc nhất vô nhị.

Wabi-Sabi giúp đem lại một cảm giác chậm rãi cho những ngôi nhà được thiết kế theo phong cách Japandi, loại bỏ những áp lực phải chạy đua theo thời gian và xu hướng. Đây cũng là triết lý giúp các gia chủ tìm được lối sống đơn giản, nhẹ nhàng hơn, tập trung vào khoảnh khắc hiện tại, thay vì níu giữ đồ đạc quá nhiều để đắm chìm trong quá khứ. 

Nhưng những ngôi nhà mang kiến trúc Japandi không vì thế mà lạnh lẽo hay mang vẻ cô tịch, bởi sự ấm cúng được mang đến từ một nửa âm hưởng phương Tây còn lại – lối sống “hygge” của kiến trúc Scandinavi. “Hygge” là một phong cách sống đề cao sự thoải mái, biến ngôi nhà thành một nơi “trú đông” lý tưởng. Dấu ấn của “hygge” thường được đặt trong những chất liệu tự nhiên, êm ái, đồng thời thể hiện rõ nét nhất trong bố trí ánh sáng, màu sắc, tạo ra sự mời gọi như một vòng tay ấm áp, an toàn mỗi khi ta trở về nhà. 

                  Sự tối giản nhưng ấm áp của Japandi giúp gia chủ cảm thấy thư thái, bình tâm và an toàn. – Ảnh: istockphoto

Kiến trúc Japandi đã bắt đầu trở nên thịnh hành trên toàn thế giới trong khoảng một thập kỷ trở lại đây, và sau thời kỳ Covid-19, phong cách này càng được ưa chuộng hơn. Bởi khi càng dành nhiều thời gian sống trong nhà, người ta lại càng khát khao sự thanh nhã, dịu dàng của bàn ghế, phòng ốc. Phong cách này cũng vừa khéo thích hợp cho những ai làm việc tại nhà, có đủ sự nghiêm túc, chỉn chu cho giờ làm việc lẫn vẻ thư thái cho lúc nghỉ ngơi. Nội thất, vật liệu để tạo nên một tổ ấm mang hơi thở Japandi lại không quá khó tìm, vậy nên dù sống ở lục địa nào, ta cũng có thể sở hữu một lối sống vừa hygge, vừa Wabi-Sabi. 

Japandi – Tri kỷ của những người trẻ Việt

Việt Nam cũng không nằm ngoài quỹ đạo lan tỏa của phong cách kiến trúc Japandi, đặc biệt với thế hệ những người trẻ Việt mới sở hữu nhà riêng thì Japandi càng thể hiện sức hấp dẫn. Những triết lý Nhật Bản trong Japandi có nhiều điểm tương đồng với văn hóa Á Đông của người Việt, sự chậm rãi, thong thả trong Japandi phần nào khiến người Việt thấy thân quen. Một số chất liệu mộc mạc, tự nhiên thường sử dụng trong phong cách Japandi như gỗ, mây tre, gốm sứ cũng là những vật liệu không quá xa lạ với các gia đình Việt.

Điều khiến Japandi càng ngày càng phổ biến trong những tổ ấm Việt, đặc biệt là trong các căn hộ chung cư hiện đại, đến từ chính những nỗi lòng của thế hệ trẻ. Cuộc sống ngày càng bận rộn, công việc luôn áp lực bộn bề, người trẻ Việt vẫn mong muốn sở hữu một không gian sống thảnh thơi hơn, tinh giản hơn, nhưng cũng ấm áp và tiện nghi. Khi lựa chọn kiến trúc Japandi, chủ nhà sẽ không phải lo nghĩ quá nhiều về những món nội thất cầu kỳ, những chất liệu khó chiều phải thường xuyên lau chùi, bảo dưỡng. 

     Japandi giúp các gia đình Việt tìm được giải pháp kiến trúc sang trọng nhưng tinh giản, đồng thời vẫn gần gũi với văn hóa Á Đông.                                                                                                                      Ảnh: istockphoto

Đặc biệt, sự tối giản của Japandi giúp không gian của những căn hộ nhỏ được mở rộng. Đôi khi trong mỗi căn phòng, chỉ có duy nhất một món nội thất chính chiếm diện tích lớn nhất, rồi các món đồ “vệ tinh” nhỏ gọn khác được bài trí xung quanh với số lượng hết sức tiết chế. Phong cách Japandi thường ưu tiên các món nội thất có chiều cao thấp, ví dụ như ghế sofa, giường gầm thấp, bàn uống nước hay bàn ăn thậm chí được hạ thấp để ngồi bệt kiểu Nhật, vừa làm không gian có vẻ cao hơn, vừa để gia chủ thấy thoải mái, tự do hơn với tư thế của mình. 

Japandi không chỉ là một lựa chọn nhất thời, mà nó là một phong cách nội thất, kiến trúc có thể song hành lâu dài với nếp sống Việt. Với điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa, vẻ nhẹ nhàng, tối giản của Japandi giúp ngôi nhà trở nên mát mẻ hơn vào mùa hè, nhưng đồng thời cũng ấm áp hơn vào mùa đông. Bảng màu trung tính với tông màu gỗ nhạt, điểm xuyết những mảng nâu đất ấm áp giúp kiến trúc trong nhà không bao giờ lỗi thời, tiết kiệm thời gian, chi phí cải tạo theo năm tháng. 

Sống chậm mà vẫn có cá tính riêng

Thử gõ từ khóa “Japandi” vào Google hay Pinterest, bạn có thể tìm ra vô số hình ảnh đẹp tới mức muốn sao chép ngay cho phòng khách hay phòng ngủ của mình. Cái hay của Japandi là nó đơn giản tới mức vô cùng dễ áp dụng, khoảng cách từ “ảnh trên mạng” tới thực tế ngoài đời không quá xa nhau. Nhưng cũng chính vì sự dễ dàng này, ta dễ đánh mất đi cá tính riêng trong tổ ấm. Những bố cục tối giản, những bảng màu trung tính có thể khiến cả trăm căn hộ nhạt nhòa như một. Japandi giúp ta bớt phải lo nghĩ, tính toán quá nhiều khi sắm sửa cho ngôi nhà mới, nhưng cũng không phải vì thế mà ta biếng nhác chẳng gửi gắm chút tâm tư, cá tính nào. Ngược lại, hãy tận dụng chính sự chậm rãi, thong dong của Japandi để cài cắm những nét riêng của mình trong đó.

Thứ dễ khiến Japandi mất đi cá tính nhất chính là bảng màu, nhưng đây cũng là cơ hội để mỗi gia chủ biến ngôi nhà Japandi của mình thành một phiên bản đặc sắc. Các mảng màu lớn của nội thất vẫn tuân theo tôn chỉ trung tính của Japandi, nhưng những điểm màu chấm phá vẫn có thể xuất hiện trong không gian: một chiếc chao đèn mang tông màu rực rỡ sưởi ấm cho căn phòng dịu nhạt, những chiếc gối dựa ngọt ngào nhuộm sắc màu mơ mộng cho phòng khách giản đơn. Sự tiết chế về số lượng không chỉ giúp các mảng màu này càng trở nên nổi bật hơn, mà còn giúp bạn cân bằng được giữa cá tính riêng và sự hài hòa của tổng thể. 

Cài cắm một hoặc hai tông màu chủ đạo bên ngoài bảng màu trung tính đặc trưng của Japandi giúp mỗi căn hộ khoe được cá tính riêng                                                                                        nhưng vẫn hài hòa. Ảnh: istockphoto

Chọn phong cách Japandi cho ngôi nhà cũng giống như chọn một bộ trang phục mang phong cách tối giản khi dạo phố, ta vẫn có những bí kíp riêng để bản thân không bị hòa lẫn vào đám đông. Nếu không khoe cá tính bằng sắc màu, gia chủ có thể kết hợp những kết cầu bề mặt tương phản nhau để tạo những lớp lang chiều sâu, giống như khi ta phối áo sơ mi cotton với một chiếc cardigan bằng len mềm mại. Nội thất trong không gian Japandi cũng vậy, lớp sàn gỗ nhẵn nhụi có thể làm tôn lên bộ bàn ghế sơn nhám mộc mạc, hay một chiếc TV hiện đại sẽ càng nổi bật hơn trên nền bức vách mây tre đan.

Những lớp lang của tổ ấm Japandi cũng có thể được khéo léo kiến tạo bằng hệ thống đa tầng ánh sáng, giúp không gian bớt phần đơn điệu, đồng thời có thể linh hoạt chiếu sáng tùy theo nhu cầu, thuận theo tính chất ánh sáng theo từng thời điểm trong ngày, trong các mùa. Thay vì chỉ tập trung vào những bóng đèn chiếu sáng tổng thể trên trần nhà, hãy cân nhắc cả những dải chiếu sáng tác vụ cho từng không gian riêng biệt, như một góc đọc sách, trên tủ bếp, hay ánh sáng riêng cho tủ giày, tủ quần áo, cho từng thú vui giản dị khi được tự do trong ngôi nhà của mình. 

Nếu chỉ sao chép rập khuôn những thiết kế Japandi sẵn có, sự đơn giản của lối kiến trúc này đôi khi còn khiến bạn thấy nhàm chán, mệt mỏi vì nó không hòa hợp với lối sống cá nhân. Trước khi lựa chọn bất cứ chi tiết nào, hãy lên danh sách những thói quen và sở thích của cá nhân để tìm ra một giải pháp kiến trúc lý tưởng nhất. Nếu bạn là người thích dậy sớm, hãy tận dụng mọi nguồn ánh sáng tự nhiên, sử dụng rèm cửa nhạt màu và bố trí nội thất ở vị trí hướng nắng. Ngược lại, nếu ưa thức khuya và các hoạt động đêm muộn, ánh sáng từ đèn điện sẽ là điều cần được ưu tiên nhất.

Sự đơn giản và tự do của Japandi chừa cho bạn rất nhiều khoảng trống để đưa ra những tuyên ngôn cá tính, bạn được lựa chọn những hình khối, họa tiết theo sở thích của riêng mình. Japandi không có những giới hạn cụ thể về bố cục, nên tùy từng gia chủ mà ngôi nhà có thể được bài trí theo hướng đối xứng hoặc bất đối xứng, sofa phòng khách có thể kê theo kiểu truyền thống, kê theo hướng chữ L, hoặc thậm chí là hoàn toàn không có sofa. 

Thậm chí, nếu lắng nghe theo thôi thúc của cá tính riêng, mỗi gia chủ hoàn toàn có thể phá vỡ cách quy hoạch không gian nhà ở theo kiểu truyền thống, tạo ra một tuyên ngôn sống cho bản thân mình. Tại sao không đập thông các phòng để tạo ra một quầy bar nhỏ trong nhà, hay dành riêng một căn phòng “bí mật” để xem phim, nghe nhạc, đánh cờ vây hoặc tập yoga? 

Cũng đừng vì thấy những tấm hình thiết kế Japandi kiểu mẫu mà vội cho rằng, bạn không thể tận dụng thêm tranh ảnh, vật phẩm décor. Những món đồ này được tiết chế, nhưng không hề bị triệt tiêu, vì vậy, nếu muốn khoe ra một tấm poster từ bộ phim mình yêu thích, hay tận dụng chính những họa cụ từ sở thích vẽ vời làm đồ bày trí, bạn hoàn toàn có thể kết hợp vào công thức Japandi cho nhà mình. 

                   Những lựa chọn bày trí thể hiện cá tính vẫn có thể hòa hợp với tổng thể kiến trúc Japandi. – Ảnh: istockphoto

Phong cách Japandi nhìn chung vẫn luôn giữ được một hình ảnh thống nhất, xuyên suốt từ châu Á đến châu Âu, châu Mỹ. Nhưng ở mỗi quốc gia, nó luôn được bổ sung thêm hơi thở đặc trưng của văn hóa nước đó, và khi đến Việt Nam cũng vậy. Một căn hộ Việt khi lựa chọn kiến trúc Japandi cũng không nhất thiết phải trung thành tuyệt đối với chất liệu Nhật hay nội thất Bắc Âu, mà hoàn toàn có thể khéo léo se duyên cùng cảm hứng nhà Việt. Những bộ bàn ghế hay gối dựa bằng mây tre truyền thống sẽ giúp không gian vừa thoáng đãng, vừa nhẹ nhàng. Tủ kệ, tranh trang trí bằng chất liệu sơn mài sẽ trở thành điểm nhấn Á Đông sang trọng nhưng cũng rất tinh tế. Nếu cầu kỳ hơn nữa, thì những chi tiết thêu tay mang họa tiết thuần Việt cũng có thể xuất hiện trên rèm cửa, khăn trải bàn, ga gối, mang đến cảm giác nữ tính, tỉ mỉ cho không gian Japandi.