Brutalism, nghĩa là phong cách thô mộc, là một phong cách kiến trúc mang lại sự ấm áp gần gũi với thiên nhiên và hiện nay vẫn đang trở thành một trong những phong cách được các gia chủ yêu cầu thiết kế nhiều hơn bởi những chi tiết đơn giản nhưng hài hòa và đẹp mắt.

Phong cách thô mộc được lấy cảm hứng và có nguồn gốc xuất phát từ phương Tây từ thập niên 50-70 của nước Anh, sau đó bắt đầu được phổ biến nhiều hơn và hiện nay tại Việt Nam đã bắt đầu du nhập phong cách này.

Chủ nghĩa thô mộc thường tạo điểm nhấn bởi các chi tiết thiết kế mang vẻ đẹp tự nhiên, tạo nên sự kết hợp cân bằng và hài hòa. Ngoài ra, những thiết kế thô mộc thường rất gần gũi với thiên nhiên nên các vật liệu được kiến trúc sư sử dụng sẽ là những nguyên vật liệu như gỗ, đá, gạch, bê tông… và sẽ được làm thủ công để giữ được vẻ đẹp tự nhiên, mộc mạc nhất có thể.

Trong bài viết này, hãy cùng nhìn ngắm một số căn biệt thự và căn hộ có thiết kế ấn tượng chịu ảnh hưởng từ phong cách thô mộc nhé.

Một căn biệt thự điển hình mang phong cách thô mộc

Nằm gần Vườn quốc gia Khao Yai xanh tươi, ngôi nhà này là thành quả của một dự án kéo dài ba năm, do khách hàng phối hợp thực hiện cùng ba công ty đến từ Singapore: công ty kiến trúc Park + Associates, MEC Engineering, và công ty kiến trúc cảnh quan Compound Collaborative. Dự án được dẫn dắt bởi kiến trúc sư chính Lim Koon Park và đối tác chính Christina Thean của Park + Associates, cùng với sự tham gia của các thành viên trong đội ngũ tại Bangkok: Jeeraporn Prongsuriya, Siriphong Saksurasub, và Phachara Atiratana.

                                                  Toàn cảnh căn nhà – Ảnh: Derek Swalwell

Nằm cách thủ đô Bangkok vài giờ lái xe, Khao Yai là một điểm đến cuối tuần thơ mộng. Nơi đây thường được người dân địa phương ghé thăm và cũng được xem là địa điểm lý tưởng để xây dựng ngôi nhà nghỉ dưỡng mơ ước.

Với diện tích lên đến 5,7ha, đội ngũ thiết kế có rất nhiều không gian để sáng tạo. Các kiến trúc sư và gia chủ đều nhất trí rằng thiên nhiên sẽ là yếu tố trung tâm của dự án này. “Theo yêu cầu, ngôi nhà cần phải rộng rãi, thông thoáng và có thiết kế mở; đồng thời đảm bảo được tính riêng tư và an ninh – đây là những mối quan tâm chính của khách hàng. Gia chủ cũng ưu tiên phong cảnh và tầm nhìn ra thiên nhiên, thay vì để tâm đến các đồ trang trí hoặc trưng bày các tác phẩm nghệ thuật,” Kiến trúc sư Christina Thean chia sẻ thêm.

      Phần mái cong và uốn lượn là một trong những điểm nhấn của tòa nhà – Ảnh: Derek Swalwell

          Hồ bơi và cây cối xung quanh tạo cảm giác gần gũi với thiên nhiên – Ảnh: Derek Swalwell

         Các phòng được thiết kế với cửa kính rộng để nhìn được ra bên ngoài – Ảnh: Derek Swalwell

Mục tiêu là tạo ra “một kiến trúc vượt thời gian, làm nền cho những khung cảnh thiên nhiên ấn tượng phía xa,” Thean giải thích. “Chúng tôi nhấn mạnh vào việc giữ bảng vật liệu và chi tiết trung tính nhưng hiện đại.”

Vật liệu xây dựng truyền thống như đá lợp mái được áp dụng theo cách hiện đại để tạo mối liên kết với cả phong cách kiến trúc địa phương lẫn bối cảnh đồi núi. Do quy mô lớn của dự án, giai đoạn lên ý tưởng không hề đơn giản. Các kiến trúc sư đã nhiều lần chỉnh sửa thiết kế nội thất, cuối cùng nhận ra rằng thiết kế cần phát triển để mang đến một không gian ấm cúng và hài hòa với ý tưởng tổng thể.

Ngôi nhà có hai chái, chái nhà dành cho khách nằm ở phía bên kia của sân vào và có quy mô nhỏ hơn. Trong khi đó, chái nhà chính bao gồm các không gian sinh hoạt và ăn uống chính ở tầng dưới, cùng với phòng ngủ chính và phòng ngủ của trẻ em ở tầng trên. Trong chái nhà chính, các không gian sinh hoạt và ăn uống được thiết kế liên kết và mở rộng liền mạch ra hồ bơi ngoài trời. Các phòng ngủ hướng ra phía dãy núi và không đối diện nhau, đảm bảo sự riêng tư.

                        Các phòng ngủ đều có góc nhìn ra bên ngoài – Ảnh: Derek Swalwell

        Gia chủ rất tiết chế bày biện đồ trang trí, do chú trọng đến cảnh vật bên ngoài hơn – Ảnh: Derek Swalwell

                                               Một góc sân trong căn nhà – Ảnh: Derek Swalwell

Công ty kiến trúc đã tìm nguồn vật liệu tại địa phương khi có thể; hầu hết các lớp hoàn thiện đều được sản xuất tại Thái Lan. Đội ngũ cũng áp dụng các yếu tố làm mát thụ động, giúp cư dân cảm thấy thoải mái trong một ngôi nhà được thông gió tốt mà không phụ thuộc quá nhiều vào điều hòa không khí.

Đội ngũ thiết kế cũng tái chế những viên đá tự nhiên được phát hiện trong quá trình đào móng và sử dụng chúng để xây tường chắn thấp và dòng suối nước, dòng suối này giúp tăng đa dạng sinh học nhỏ trong khu vực bằng cách cung cấp nơi trú ẩn cho các loài động vật qua lại. Ở phía dưới của khu đất có các ao hồ giúp thu thập nước mưa trong mùa ẩm để tưới cây.

Ngoài ra, 407 cây trưởng thành thuộc 81 loài đã được lựa chọn bởi kiến trúc sư cảnh quan Compound Collaborative phối hợp với Park + Associates để tăng thêm vẻ xanh tươi cho khu nhà.

Chốn nghỉ ngơi giữa lòng thiên nhiên

Được thiết kế bởi kiến trúc sư CY Chan, Twinkle Villa tại Janda Baik đã giành giải thưởng công trình xuất sắc nhất tại Giải thưởng Hội Kiến trúc sư Malaysia (PAM) năm 2017.

Tanarimba, khu vực xanh mát tại Janda Baik, đã trở thành một điểm đến cuối tuần lý tưởng. Cách thành phố khoảng nửa giờ lái xe, nơi đây mang đến không khí mát mẻ, gió núi trong lành và tách biệt hoàn toàn khỏi nhịp sống hối hả cùng cái nóng ngột ngạt nơi thành thị. Kiến trúc của các ngôi nhà nghỉ dưỡng tại đây rất đa dạng, từ phong cách hiện đại táo bạo đến những thiết kế gỗ mang cảm hứng Bali, phản ánh gu thẩm mỹ của chủ nhà hơn là sự tương thích với rừng thông hùng vĩ và các khu rừng nhiệt đới cổ thụ bao quanh.

                 Mặt sau căn nhà nhìn từ bên ngoài, với rừng cây xung quanh – Ảnh: Lawrence Choo

       Mặt tiền căn nhà tạo cảm giác đơn giản đúng chất phong cách thô mộc – Ảnh: Lawrence Choo

Tuy nhiên, Twinkle Villa, nằm tại điểm cao nhất của Tanarimba, đã giành giải Vàng và giải công trình xuất sắc nhất tại Giải thưởng PAM năm 2017. Gia chủ đã nhờ CY Chan Architect thiết kế một ngôi nhà nghỉ dưỡng để tận hưởng tuổi già, gần gũi với thiên nhiên và xa rời sự xô bồ của cuộc sống thành phố.

“Yêu cầu của khách hàng là bảo tồn tối đa môi trường xung quanh, vì vậy việc xây dựng phải được giảm thiểu. Điều này hoàn toàn phù hợp với suy nghĩ của chúng tôi khi lần đầu khảo sát khu đất vào năm 2014 – chúng tôi thậm chí còn bị ong đốt khi khảo sát địa hình tại đây. Tuy vậy, việc này cũng truyền cảm hứng để chúng tôi thiết kế một ngôi nhà hòa hợp với thiên nhiên,” kiến trúc sư chính của Twinkle Villa là Lim Kee Yen nhớ lại. Thành quả có được chính là một công trình thể hiện được trọn vẹn mong muốn của gia chủ lẫn tầm nhìn của đội ngũ kiến trúc sư.

Một điểm đặc biệt của căn nhà là không có rèm cửa – do gia chủ luôn muốn có thể nhìn ra khung cảnh bên ngoài – Ảnh: Lawrence Choo

              Nội thất bên trong căn nhà cũng rất đơn giản, không cầu kỳ – Ảnh: Lawrence Choo

Ẩn mình khỏi con đường chính, các đường nét góc cạnh của ngôi nhà dần hiện ra khi đi qua con đường rợp bóng cây. Ngôi nhà mang hình dạng một khối hộp, nằm trên sườn dốc một cách tự nhiên. Công trình này mang trong mình hai tính cách rõ rệt – một mặt là bức tường bê tông thô cứng vươn cao đầy ấn tượng, trong khi mặt còn lại là sự hòa quyện tinh tế của bê tông trần, kính, tường gạch đất nung và lan can tre.

“Bê tông trần được đúc ngay tại công trường và sử dụng cho các thành phần chính như tường mặt tiền, mái bê tông, cột và dầm, trong khi tường gạch bằng đất nung có vai trò chia tách không gian bên trong. Cả hai đều được giữ nguyên, không trát vữa hay sơn phủ. Điều này không chỉ giảm thiểu tác động môi trường mà về lâu dài, còn yêu cầu ít bảo trì hơn,” Lim chia sẻ. “Hơn nữa, vẻ ngoài tự nhiên của các vật liệu rất phù hợp với bảng màu tự nhiên của khu rừng, như tre tại chỗ được dùng làm lan can, giúp nâng tầm thẩm mỹ cho tòa nhà.”

Toàn cảnh căn nhà nhìn từ bên trên – có thể thấy công trình lọt thỏm giữa cả một rừng cây xanh tươi – Ảnh: Lawrence Choo

  Không gian bên trong căn nhà rất mở, không chia tách thành quá nhiều phòng – Ảnh: Lawrence Choo

                    Một “căn phòng” đặc biệt khi kiêm cả vai trò ban công – Ảnh: Lawrence Choo

Bên trong ngôi nhà, ý tưởng ban đầu là tích hợp mọi nhu cầu của khách hàng (phòng khách, phòng ăn, bếp và năm phòng ngủ) trong một không gian chữ nhật. Một không gian chính hai tầng được tạo thành điểm nhấn của ngôi nhà, các khu vực chức năng được bố trí dọc theo góc để tận dụng tầm nhìn ra môi trường xung quanh. Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng, gia chủ thay đổi ý định và chỉ muốn một không gian nhỏ gồm một phòng riêng, thư viện và phòng tắm cho mục đích cá nhân. Các phòng còn lại sẽ được dùng làm phòng khách. Để thích nghi, các kiến trúc sư đã mở rộng không gian, biến khu vực chính thành không gian mở kết nối với môi trường xung quanh.

Ngoài việc bảo tồn môi trường tự nhiên, nhiều chiến lược thiết kế thụ động đã được triển khai. Thiết kế mở từ lối vào đến khu vực chính tận dụng khí hậu mát mẻ, tối đa hóa việc thông gió tự nhiên. Tường bê tông trần cũng hoạt động như một khối nhiệt có công dụng hấp thụ, lưu trữ và giải phóng nhiệt sau đó. Các không gian được che bóng kép (gồm mái bê tông và bóng cây tự nhiên), giảm thiểu đáng kể lượng ánh nắng chiếu vào bên trong. Hồ cá đặt cạnh lối vào sử dụng nước núi tự nhiên, và môi trường sống tự nhiên cho mối cũng được giữ lại như một cách tự nhiên để bảo vệ công trình khỏi mối mọt.

Sự kết hợp giữa phong cách hiện đại và các yếu tố tự nhiên

Nằm giữa núi non và biển cả của đảo Camiguin, Philipppines là một ngôi nhà hiện đại được kiến trúc sư Edwin Uy thiết kế. Ngôi nhà này là lời tri ân tới địa hình tự nhiên và các vật liệu từ môi trường nhiệt đới tươi tốt của hòn đảo. Lớn lên tại Cagayan de Oro, vị kiến trúc sư đã quen thuộc với vẻ đẹp của vùng quê Philippines. Điều này giúp ông dễ dàng nhận biết và khai thác những đặc điểm độc đáo của khu đất về hình dạng, kết cấu, cũng như vật liệu để sử dụng.

                                 Toàn cảnh khu biệt thự nhìn từ trên cao – Ảnh: Nina Santamaria

Ngôi nhà mang tên Nhà số 17, nằm trên đường Bulkang Daan. Khu vực này chủ yếu là nơi cư ngụ của các nông dân, sinh kế chính đến từ việc đánh bắt cá và canh tác nông nghiệp trên núi. Với diện tích đất chỉ 1.000m² và diện tích xây dựng 200m², Uy đã thiết kế ngôi nhà để mang lại cảm giác thoáng đãng, cho phép gió và ánh sáng tự nhiên đi qua các cửa sổ và sân thượng mở suốt cả ngày.

“Tại Camiguin, quy hoạch khu vực không quá nghiêm ngặt, vì vậy chúng tôi cố gắng tìm một vị trí ít cây cối giữa địa hình gồ ghề và dốc. Vị trí tốt nhất cho ngôi nhà là nơi cao nhất. Địa hình là yếu tố quyết định mọi thứ, từ hướng của ngôi nhà cho đến thiết kế. Dựa trên yếu tố gió, chúng tôi định hướng ngôi nhà quay về phía Đông Nam để tránh phía Tây. Do đó, khu vực phía Tây được dành làm nhà để xe, đảm bảo có nhiều cây cối để giảm bớt sức nóng,” Uy chia sẻ.

Chủ đầu tư, một người Mỹ gốc Ý, là một nhà môi giới bất động sản tại California, từng bán rất nhiều ngôi nhà do các kiến trúc sư Modernist như Richard Neutra thiết kế. Ông đến Philippines và yêu đất nước này, sống ở Camiguin suốt 20 năm. Khi đến lúc xây dựng ngôi nhà của riêng mình, ông muốn một ngôi nhà gợi nhớ đến những ngôi nhà biểu tượng mà ông từng bán tại Palm Springs.

Con đường đá dẫn vào nhà được đục đẽo trực tiếp tại chỗ chứ không phải lấy nguyên liệu từ nơi khác – Ảnh: Nina Santamaria