Trong suốt hai thập kỷ làm nghề, tư duy về không gian của tôi đã trải qua những cuộc “lột xác” ngoạn mục, song hành cùng sự trưởng thành của thị trường bất động sản.

Tôi vẫn nhớ như in những ngày đầu tiên bắt đầu sự nghiệp tại Singapore, khi tham gia thiết kế layout cho các căn hộ HDB (nhà ở công cộng). Ở đó, những mẫu nhà đã trở thành “tiêu chuẩn vàng” suốt 50 năm, từng centimet vuông đều được căn ke một cách cẩn trọng đến mức cực đoan. Khi trở về Việt Nam và bắt tay vào các dự án căn hộ trung cấp, tôi lại gặp những câu chuyện tương tự. Đó là những “cuộc chiến” không hồi kết với chủ đầu tư để tối ưu hóa mật độ, nơi con số lợi nhuận đôi khi lấn át sự rung cảm về không gian.

Nhưng chỉ đến khi có cơ hội chạm tay vào những dự án căn hộ cao cấp thực thụ, nơi những đường cong kiến trúc được tôn vinh và vẻ đẹp của sự “trống rỗng” được trân trọng, tôi mới vỡ lẽ: Đôi khi, việc hy sinh diện tích thương phẩm là cái giá cần thiết để chạm tới sự tinh tế.

Ở vai trò kiến trúc sư, tôi đã thay đổi hoàn toàn thước đo giá trị bất động sản của mình. Tôi không còn hỏi: “Căn này bao nhiêu mét vuông?” mà thay vào đó là: “Ở đây có bao nhiêu không gian sống thực sự?”.

Khi mét vuông nhường chỗ cho nghệ thuật “Điêu khắc khoảng rỗng”

Mét vuông là một thước đo định lượng dễ tính toán để định giá, nhưng để kiến tạo những tổ ấm hiện đại, nó lại mang những khiếm khuyết về mặt định tính.

Một căn hộ có diện tích sàn lớn trên giấy tờ nhưng lại bị băm nhỏ bởi những bức tường gạch ngăn chia cứng nhắc, những hành lang hun hút thiếu sáng hay những góc chết vô nghĩa, chắc chắn sẽ mang lại cảm giác chật chội và tù túng hơn một căn hộ nhỏ nhưng được thiết kế thông minh. Sự khác biệt nằm ở tư duy chuyển dịch từ “Diện tích sàn” (Floor Area) sang “Mét khối sống” (Living Volume).

Trong triết lý thiết kế của tôi, kiến trúc hiện đại không phải là việc xếp đặt các công năng vào những ô vuông bàn cờ. Đó là nghệ thuật “Điêu khắc khoảng rỗng” (Sculpting the Void). Chúng ta cần giải phóng ngôi nhà khỏi những “diện tích thô” lãng phí để kiến tạo nên những “Không gian liên hoàn” (Fluid Space).

Thay vì những hành lang dẫn dài chiếm dụng diện tích một cách thụ động, giao thông nội bộ phải được “ẩn” đi, tích hợp khéo léo vào không gian sinh hoạt chung. Điều này giúp tầm nhìn được mở rộng tối đa từ cửa chính ra đến tận logia, tạo cảm giác ngôi nhà rộng hơn nhiều so với diện tích thực. Những góc khuất vốn bị coi là “lỗi” kiến trúc nay được tôi tái cấu trúc thành hệ tủ âm tường kịch trần (floor-to-ceiling) hay những bệ cửa sổ “Bay-window” đầy chất thơ – nơi ánh sáng tự nhiên có thể len lỏi vào, biến một diện tích sàn chết thành một diện tích trải nghiệm sống động.

Tôi tìm thấy sự đồng điệu hiếm hoi về tư duy này khi quan sát cách Văn Phú giải quyết bài toán hướng nắng tại The Van Phu Victoria. Thay vì tận dụng tối đa diện tích đất bằng những khối hộp vuông vức truyền thống, họ chấp nhận thiết kế các tòa nhà nghiêng một góc 45 độ – một quyết định tốn kém và phức tạp hơn nhiều về mặt kết cấu. Nhưng chính sự “hy sinh” diện tích xây dựng ấy đã tạo ra những “khoảng rỗng” đắt giá, giúp mọi căn hộ tránh được nắng tây trực diện và đón trọn vẹn luồng gió tươi mát lành. Đó chính là minh chứng cho việc giải phóng ngôi nhà khỏi những “diện tích thô” để kiến tạo nên những không gian thở được.

Từ công năng đến cảm xúc: Kiến tạo “Ngôi nhà Tâm trí”

Giá trị thực của một không gian sống đẳng cấp còn nằm ở những yếu tố vô hình mà thước đo mét vuông hoàn toàn bất lực: đó là chất lượng của nắng, độ tươi của gió và sự xa xỉ của sự tĩnh lặng.

Tôi gọi đó là hành trình kiến tạo “Ngôi nhà Tâm trí” (Mind’s Home) – nơi năng lượng tinh thần của con người được hồi phục sau những ồn ào phố thị. Điều này không đến từ sự ngẫu nhiên, mà đòi hỏi sự tính toán khoa học, khắt khe của người làm nghề.

Đó là bài toán về “Chỉ số tươi” của không khí thông qua giải pháp đối lưu xuyên phòng (Cross-ventilation), đảm bảo dòng khí luôn luân chuyển, mang theo sinh khí vào từng ngóc ngách. Đó là kỹ thuật kiểm soát ánh sáng gián tiếp (Lux Quality) để mắt người luôn cảm thấy dễ chịu. Và quan trọng hơn cả, sự tĩnh lặng – một loại “vật liệu” xa xỉ nhất trong đô thị hiện đại – đòi hỏi những giải pháp kỹ thuật cách âm tiên tiến để biến mỗi căn hộ thành một ốc đảo biệt lập, tách rời khỏi sự huyên náo bên ngoài.

Một ví dụ điển hình cho sự “chuyên tâm” này là việc theo đuổi các tiêu chuẩn xanh khắt khe như chứng chỉ EDGE tại dự án The Terra – An Hưng. Việc tối ưu hóa năng lượng và nước tiêu thụ tại đây không chỉ là câu chuyện bảo vệ môi trường, mà là tuyên ngôn cho thấy kiến trúc tốt là kiến trúc biết nương theo tự nhiên, sử dụng vật liệu cách nhiệt và giải pháp đối lưu không khí để phục vụ sức khỏe con người.

Sự đồng điệu từ những “kẻ mộng mơ thực tế”

Trên hành trình tìm kiếm sự đồng điệu giữa lý tưởng kiến trúc và thực tế thị trường, tôi quan sát thấy một sự chuyển dịch tích cực trong tư duy của một số ít nhà phát triển bất động sản, điển hình như Văn Phú.

Với tư cách là một người làm nghề quan sát đồng nghiệp, tôi đánh giá cao sự dũng cảm của họ khi dám đặt triết lý “Vị nhân sinh” và sự “Chuyên tâm” lên trên những phép tính lợi nhuận ngắn hạn. Thay vì tận dụng từng mét vuông đất để bán, họ chấp nhận những “khoảng lùi” đắt giá để phục vụ trải nghiệm sống bền vững. Sự đồng cảm nghề nghiệp này được minh chứng rõ nét qua cách họ giải quyết các bài toán hóc búa về kiến trúc.

Ví dụ tại dự án hạng sang Grandeur Palace – Giảng Võ, Văn Phú không chỉ đầu tư mạnh tay cho hệ thống vật liệu và kỹ thuật cách âm để tách biệt sự huyên náo phố thị, họ còn sẵn sàng đưa bể bơi vô cực lên tầng cao nhất – vị trí “kim cương” thường được dành cho những căn penthouse triệu đô. Hành động “lùi lại” lợi nhuận này để nhường chỗ cho trải nghiệm chung của cộng đồng chính là cách tái định nghĩa về sự sang trọng: Sang trọng không phải là sở hữu bao nhiêu mét vuông riêng, mà là được thụ hưởng bao nhiêu mét khối không gian thư giãn chung.

Sau cùng, kiến trúc không chỉ là gạch đá, bê tông hay những phép tính cộng trừ của diện tích sàn. Kiến trúc là ngôn ngữ kể chuyện về sự sống.

Khi chúng ta thôi hỏi về “bao nhiêu mét vuông” để bắt đầu quan tâm đến “chất lượng của từng mét khối sống”, đó cũng là lúc chúng ta thực sự trưởng thành trong tư duy và bắt đầu kiến tạo nên những tổ ấm bền vững cho tương lai.

Bài viết có hữu ích với bạn không?

(0)