Mở đầu

Làm sao để vừa tạo dựng được một không gian mở trong nhà và vừa đảm bảo được sự riêng tư khi cần thiết là một bài toán khá đau đầu với nhiều gia chủ. Bài viết này sẽ đưa ra một giải pháp lý tưởng để cân bằng được không gian mở với các khu vực riêng tư có thể thích ứng khi cần thiết. Giải pháp ấy nằm ở việc áp dụng các vách ngăn hoặc đồ nội thất đặc biệt để phân tách các vùng không gian trong một phòng lớn. Bên cạnh đó, bài viết sẽ đưa ra một số lời khuyên để tối ưu việc sử dụng các vách ngăn hoặc đồ nội thất để phân chia không gian.

  Một trong những loại vách ngăn phổ biến nhất hiện nay khi vừa có tác dụng phân chia không gian trong nhà, vừa đóng vai trò là một kệ                                                                                    trưng bày trang trí – Ảnh: String Furniture

Một lịch sử ngắn gọn của vách ngăn

Những vách ngăn lâu đời nhất đã tồn tại dưới dạng các tấm bình phong từ thời nhà Hán ở Trung Quốc (202 TCN – 220). Những vách ngăn này được trang trí bằng các tranh vẽ và thư pháp tinh xảo, vừa có tác dụng phân chia không gian vừa là biểu tượng địa vị trong giới quý tộc.

Khi các tuyến thương mại mở rộng vào thế kỷ 17 và 18, sự giao thoa văn hóa đã tạo ra những phong cách mới như phong cách paravent của Pháp và các tấm bình phong kiểu Anh. Chúng thường mang họa tiết châu Âu nhưng vẫn được chế tác theo kỹ thuật phương Đông. Các vách ngăn này cũng được du nhập vào Nhật Bản từ thời xưa và trở thành các tấm shoji. Những tấm shoji này được sử dụng như cửa ra vào, cửa sổ và vách ngăn phòng. Chúng cho phép tái tổ chức không gian một cách linh hoạt, trong khi giấy washi trắng mờ trên khung gỗ cho phép ánh sáng tự nhiên khuếch tán, đồng thời vẫn đảm bảo tính riêng tư.

             Những chiếc cửa trượt shoji tạo điểm nhấn về tính thẩm mỹ trong không gian sống và vẫn giữ được công dụng thực tế                                                                                                                        – Ảnh: Jimmy Cohrssen

Vách ngăn ngày nay

Ngày nay, vách ngăn phòng đã thay đổi và phát triển rất đa dạng để đáp ứng nhu cầu ngày càng gia tăng của các gia chủ muốn tìm kiếm sự cân bằng giữa không gian mở và tính riêng tư trong không gian sống. Lý do là vì tuy nhiều căn hộ và ngôi nhà hiện đại với thiết kế mở mang lại cảm giác rộng rãi, nhưng chúng thường thiếu đi sự riêng tư và những khu vực được phân định rõ ràng cho các hoạt động cụ thể.

“Khách hàng thường yêu cầu vách ngăn để tạo cảm giác tách biệt trong các không gian mở mà không làm mất đi sự liền mạch tổng thể của căn nhà,” Alexander Shepel, nhà sáng lập studio thiết kế đa thương hiệu SHEPEL’ chia sẻ. “Vách ngăn phòng giúp xác định các khu vực cụ thể như phòng khách, khu vực ăn uống và nơi làm việc, đồng thời duy trì sự hài hòa trong môi trường.”

                                 Vách ngăn phòng tạo cảm giác tách biệt trong một bố cục không gian mở – Ảnh: SHEPEL’

Không giống như các bức tường cố định, vách ngăn phòng mang lại sự linh hoạt: dễ dàng di chuyển hoặc thay đổi để phù hợp với các hoạt động khác nhau trong ngày hoặc có thể tháo dỡ hoàn toàn, cho phép tùy chỉnh theo nhu cầu sinh hoạt của gia chủ.

Ngoài các tấm bình phong gấp truyền thống, vách ngăn phòng hiện đại còn xuất hiện dưới dạng hệ thống module có thể thay đổi hình dạng để tái tổ chức không gian khi cần; và các tấm trượt gắn trên đường ray có thể gấp gọn, mang lại sự linh hoạt tiện lợi.

“Hệ thống kệ module là một phương án thực tế để tận dụng không gian. Nó vừa cung cấp thêm chỗ lưu trữ vừa phân định không gian, trong khi vẫn cho phép ánh sáng tự do lan tỏa qua căn phòng,” Bo Hellberg từ String Furniture bình luận. “Nó phân tách các khu vực trong phòng để tạo cảm giác ấm cúng hoặc chia nhỏ một không gian lớn mà không làm mất đi cảm giác thoáng đãng nhờ thiết kế mở.”

Bên cạnh việc phân định không gian, những kệ như thế này còn có công dụng là tăng thêm không gian lưu trữ cho các phòng mở                                                                                                            – Ảnh: String Furniture

Sự thay đổi trong cách sinh hoạt và làm việc

Đại dịch COVID-19 đã làm tăng nhu cầu về không gian làm việc tại nhà, phơi bày những hạn chế của loại thiết kế sàn mở. Thực tế là việc nhiều thành viên trong gia đình đồng thời thực hiện các cuộc gọi video, tham gia lớp học trực tuyến, hoặc tìm kiếm sự yên tĩnh để thư giãn đã tạo ra nhu cầu cấp bách về công cụ có thể hỗ trợ trong việc quản lý không gian linh hoạt.

“Phòng ngủ giờ đây trở thành không gian đa chức năng, và chúng tôi được yêu cầu thiết kế chúng làm sao để cân bằng giữa không gian nghỉ ngơi và làm việc hiệu quả,” Philippa Thorp, nhà sáng lập Thorp Design tại London, chia sẻ.

    Kệ sách trong ảnh có công dụng phân tách phòng ngủ rộng thành hai khu vực làm việc và nghỉ ngơi riêng biệt – Ảnh: Thorp Design

Vách ngăn phòng cung cấp một giải pháp nhanh chóng để tạo ra không gian làm việc chuyên biệt trong các khu vực sinh hoạt hiện tại, tạo ra môi trường linh hoạt phục vụ nhiều mục đích khác nhau và tách biệt cuộc sống cá nhân và công việc.

“Trong một dự án gần đây, chúng tôi đã lắp một bức tường thấp phía sau đầu giường, đảm bảo rằng giường không thể nhìn thấy từ góc làm việc,” Shepel chia sẻ. “Hơn nữa, vách ngăn phòng là giải pháp tuyệt vời để giảm tiếng vang, đóng vai trò như các rào cản khuếch tán âm thanh, đặc biệt là trong một không gian mở.”

                         Một ví dụ về các loại vách ngăn có thể xếp gập để thay đổi không gian tùy theo nhu cầu – Ảnh: SHEPEL’

Vách ngăn phòng không còn chỉ là vật dụng chức năng mà đã trở thành những tác phẩm thể hiện con người của gia chủ; tăng thêm sự thú vị và phong cách cho căn phòng, đồng thời phục vụ mục đích thực tế. Trong một dự án, nhà thiết kế nội thất Fiona Lynch từ Fiona Lynch Office ở Melbourne đã sử dụng một kệ sách phiên bản giới hạn của kiến trúc sư và nhà thiết kế người Ý Vincenzo De Cotiis. Tác phẩm bằng đồng đúc, đá và kính này vừa đóng vai trò như một vách ngăn phòng vừa là một chiếc kệ trang nhã trưng bày bộ sưu tập gốm và nghệ thuật ấn tượng của khách hàng.

                         Thiết kế kệ sách của Fiona Lynch Office tạo điểm nhấn cho không gian sống – Ảnh: Sharyn Cairns

Trong khi đó, tại căn hộ pied-à-terre kết hợp ở Mexico City, nhà sáng lập studio thiết kế L’Aviva Home tại New York, Laura Aviva, đã đặt hàng Isaac Castañeda, một thợ mộc trẻ từ Guanajuato, tạo ra vách ngăn gỗ bao bọc căn bếp. Đây là một tác phẩm thủ công tinh xảo, tạo điểm nhấn và cũng đóng vai trò làm nổi bật phần không gian xung quanh nó với phần còn lại của căn phòng.

                  Vách ngăn bằng gỗ trong ngôi nhà của nhà thiết kế nội thất Laura Aviva ở Mexico City – Ảnh: Maureen M Evans

                         Kệ gỗ chính là một điểm nhấn đáng chú ý, tăng tính thẩm mỹ cho không gian – Ảnh: Maureen M Evans

Có thể phân chia không gian mở bằng những cách nào?

Có thể thấy rằng phân chia không gian có thể biến một căn phòng đơn thành những khu vực vừa chức năng vừa thẩm mỹ. Dù mục đích là muốn tăng thêm sự riêng tư, tạo văn phòng tại nhà, hay định hình khu vực sinh hoạt, gia chủ có thể chọn từ nhiều ý tưởng phân chia phòng khác nhau. Dưới đây là một vài lựa chọn phổ biến nhất:

Kệ sách hoặc kệ mở: Kệ sách là một trong những vách ngăn phòng đa năng và tiện dụng nhất. Chúng cung cấp không gian lưu trữ đồng thời phân tách không gian. Ngoài ra, gia chủ cũng có thể chọn kệ mở để tạo rào chắn thị giác mà vẫn không cản ánh sáng, hoặc sử dụng kệ kín để phân tách hoàn toàn không gian. Các đồ nội thất tùy chỉnh, chẳng hạn như vách ngăn dạng kệ sách, có thể được thiết kế theo nhu cầu và phong cách riêng tùy vào mong muốn, tạo nên sự hài hòa cho bất kỳ căn phòng nào.

Rèm: Sử dụng rèm làm vách ngăn cũng là một lựa chọn tiết kiệm chi phí và linh hoạt. Rèm có thể dễ dàng kéo ra hoặc đóng lại để điều chỉnh dòng chảy và ánh sáng trong phòng, rất lý tưởng cho các không gian sống hoặc phòng ngủ. Ngoài ra, rèm có nhiều chất liệu khác nhau, cho phép bạn lựa chọn phù hợp với phong cách trang trí hoặc thiết kế hiện có.

                             Cửa trượt là một trong những giải pháp phổ biến để phân chia không gian phòng – Ảnh: Upscale

Cửa trượt: Trong những trường hợp gia chủ muốn phân chia không gian cố định hơn nhưng không muốn xây tường, cửa trượt là một lựa chọn đáng cân nhắc. Dù được làm từ kính, gỗ hay kim loại, cửa trượt cung cấp sự kết hợp giữa tính riêng tư và sự thoáng đãng, tùy thuộc vào chất liệu.

Bình phong: Đương nhiên, những phương án truyền thống như các tấm bình phong cũng là một lựa chọn phù hợp với hầu hết các trường hợp. Chúng dễ dàng di chuyển, gấp lại và cất đi khi không sử dụng. Bình phong có nhiều kiểu dáng khác nhau, từ chạm khắc gỗ tinh xảo đến các tấm phủ vải hiện đại, giúp gia chủ dễ dàng phối hợp với phong cách trang trí nội thất.

Cây xanh: Một giải pháp thiên nhiên và môi trường hơn là sử dụng các loại cây xanh trong nhà. Một số loài cây không chỉ tạo ranh giới thị giác mà còn mang lại sự xanh mát và cảm giác yên bình cho căn phòng.